Ano ang methotrexate?

Ang methotrexate ay gamot na nakakaapekto sa pagdami ng ilang mga cells sa katawan (anti-metabolite) at nakakababa ng aktibidad ng ating immune system (immunosuppressant).

Dahil sa pagiging anti-metabolite nito, ang methotrexate – sa mataas na dose – ay ginagamit na gamot laban sa ilang uri ng kanser ng balat, baga, ulo at leeg at ng dede. Pero sa mas mababang dose, ito ay gumagana bilang immunosuppressant. Kaya’t ang methotrexate ay isa sa pinakamadalas na gamiting gamot para sa mga namamagang uri ng arthritis (inflammatory arthritis), pamamaga sa daluyan ng dugo (vasculitis), psoriasis at mga connective tissue diseases tulad ng lupus/ SLE. Kaya’t huwag na mag-alala kung meron kang kanser sa tuwing magrereseta ang iyong rheumatologist ng methotrexate.


Ang sumusunod ay ilan lamang sa mga sakit na maaaring paggamitan ng methotrexate ng inyong rheumatologist:

  • Rheumatoid arthritis 
  • Psoriasis/ psoriatic arthritis 
  • Juvenile idiopathic arthritis 
  • Adult onset Still’s disease
  • Systemic lupus erythematosus 
  • Dermatomyositis/ polymyositis
  • Granulomatosis with polyangiitis
  • Takayasu’s arteritis
  • Cutaneous vasculitis
  • Scleroderma

Ang methotrexate ay mabibili bilang tableta o gamot na pang ineksyon. Ang kadalasan naming nirereseta ay ang tableta. Subali’t kung hindi ito magamit ng pasyente, minsan ay inaabisuhan naming mag-ineksyon na lang.

Hindi dapat gumagamit ng methotrexate ang pasyenteng merong sumusunod na kondisyon:

  • Allergy sa methotrexate
  • Mga buntis o mga nagpapadede ng bata (breastfeeding)
  • May problema sa bato (chronic kidney disease) o atay (cirrhosis / hepatitis)
  • Umiinom ng sobra-sobrang alcohol (beer, gin o alak)
  • May problema sa dugo tulad ng mababang white blood cells (leukopenia) o platelets (thrombocytopenia)
  • May aktibo at malalang impeksyon tulad ng pulmonya (pneumonia) o TB (tuberculosis)

Kaya’t madalas ay nagpapagawa ang inyong mga duktor ng mga laboratory tests bago at habang gumagamit ng methotrexate. Ito ay importanteng bahagi ng pangangalaga sa inyo para maagapan agad ang pagkakaroon ng mga problema dahil sa methotrexate.

Side effects. Ang mga sumusunod ay mga side effect na madalas maramdaman ng mga pasyenteng umiinom ng methotrexate:

  • Naduduwal o pagsusuka
  • Pananakit ng tiyan
  • Pananakit ng ulo, pagkahilo
  • Nawawalan ng gana kumain
  • Pananamlay o parang pagod na pakiramdam

Kaya madalas ay nagrereseta din ng folic acid ang inyong duktor upang maiwasan ang ganitong mga side efffect. Kung ikaw ay nasimulan na folic acid at nakakaramdam pa rin ng mga sintomas sa itaas, maaaring taasan pa ng iyong duktor ang dose ng folic acid o di kaya’y pag uusapan niyo ang pagsubok ng ineksyon na methotrexate (mas bawas kasi ang mga nabanggit na side effects kapag binigay sa ganitong pamamaraan) o iba pang gamot para sa inyong kondisyon. Kaya’t huwag mag-alinlangan at banggitin sa inyong duktor ang mga nagsabing side effect para mas mapag usapan ng husto ang inyong kalagayan.

Paminsan-minsan ay maaaring magkaroon ng malalang reaksyon ang sinumang gumagamit ng methotrexate. Kaya’t agad na kumonsulta sa emergency room kung kayo ay magkakaroon ng alin man sa mga sumusunod na sintomas matapos uminom ng methotrexate:

  • Pamamantal, pamumula at pangangati ng balat
  • Nahihirapan huminga
  • Pamamaga ng mukha, labi, dila o lalamunan

Liban sa mga nabanggit na side effects, nararapat na isangguni agad sa duktor kung ikaw ay nakararamdam ng lagnat, ubo, pananakit ng lalamunan, hirap sa pag-ihi, o pananakit ng puson  habang umiinom ng methotrexate. Ang mga sintomas na ito ay maaaring dahil sa impeksyon. At dahil sa immunosuppressant ang methotrexate, maaaring kailangan ng ating katawan ng tulong sa paglaban sa impeksyon sa pamamagitan ng mga antibiotics.

Pag-inom ng gamot. Para da mga pasyenteng umiinom ng methotrexate para sa arthritis o alin man sa mga kondisyong nakalista sa itaas, ang madalas ireseta ng rheumatologist ay ang 2.5 mg na tableta sa dami ng 3-10 tableta kada linggo. Ang kabuuang dose ay pinapainom sa loob ng isang araw lamang bawa’t linggo. Kung ang iniinom na dose ay tatlo lamang, maaari itong inumin ng minsanan lamang. Kung mas mataas na dose ang kailangan, maaaring hatiin sa 2 o 3 inuman ang kabuuang dose na may pagitan na 12 oras sa gitna ng bawat inom. Halimbawa, kung 6 na tableta ang inabiso ng iyong duktor, maaari itong inumin ng 2 tableta kada 12 oras o di kaya ay 3 tableta kada 12 oras hanggang makumpleto ang kabuuang dose. Ang folic acid ay  pinaiinom sa araw na sumusunod matapos uminom ng methotrexate o di kaya’y sa ibang araw ng linggo huwag lamang tumapat sa araw ng pag inom ng methotrexate.

Mahalagang pag-usapan ng pasyente at ng kanyang duktor ang anumang katanungan o agam-agam tungkol sa paggamit ng methotrexate. Batay sa mga pag-aaral, ang gamot na ito ay mabisa, mura, madaling inumin at mas napananatili ng matagal ng maraming pasyenteng gumagamit nito.

Advertisements

Ano ang NSAIDs?

Ang Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs (or NSAIDS) ay grupo ng mga gamot na kadalasang ginagamit para maibsan ang sakit o kirot (pain reliever), mabawasan ang pamamaga (anti-inflammatory) o mapababa ang lagnat (anti-pyretic). 

Ang mga ito ay ginagamit para maibsan ang mga sintomas ng sakit ng ulo, pananakit ng puson kapag may regla (dysmenorrhea), arthritis, rayuma at iba pang pananakit ng katawan. Kahit ginagamit sa parehong mga kondisyon, ang paracetamol at tramadol ay hindi NSAIDs.

Image from mirror.co.uk
Ang mga NSAIDs ay maaaring makuha bilang tableta, kapsula, pamahid (cream o gel) o ineksyon. May ilang preparasyon na maaaring mabili ng walang reseta (over-the-counter) at may iba namang mabibili lamang kung may reseta ng duktor (prescription medicine).

Ang generic names ng ilang mga NSAIDs na nabibili sa Pilipinas ay:

  • ibuprofen (Brand Names: Advil, Dolan, Medicol, Midol)
  • naproxen (Brand Names: Flanax, Naprosyn, Skelan) 
  • diclofenac (Brand Names: Cataflam, Difenax, Neopyrazon, Voltaren)
  • mefenamic acid (Brand Names: Dolfenal, Gardan, Ponstan)
  • meloxicam (Brand Names: Melart, Mobic, Neoxicam)
  • indomethacin (Brand Name: Infree)
  • celecoxib (Brand Names: Celebrex, Celcoxx, Coxid, Coxidia)
  • etoricoxib (Brand Name: Arcoxia)

May mga preparasyon din kung saan ang mga NSAIDs ay may kasamang ibang gamot:

  • ibuprofen + paracetamol (Brand Names: Alaxan FR, Flexigesic, Restolax)
  • diclofenac + vitamin B complex (Brand Name: Neurofenac)

Ang mga NSAIDs ay maaaring mabili bilang generic o branded. Sila ay may magkahalintulad na bisa. Subalit maaaring mayroong uri na mas epektibo para sa iyo.

Maraming tao ang umiinom ng NSAIDs. Subalit ito’y hindi para sa lahat at kung minsan ay maaaring magdulot ng nakakaabalang side effects. Mas mabuting sumangguni sa duktor kung gagamit ka ng NSAIDs at meron ka ng alinman sa mga sumusunod na kondisyon:

  • Mahigit 65 taon ang edad 
  • Buntis o nagpaplanong mabuntis
  • Nagpapadede ng bata
  • Mayroon hika
  • May allergy o dating reaksyon matapos uminom ng alin mang NSAID
  • May ulcer, hyperacidity, dyspepsia o alin mang problema sa sikmura o bituka
  • May problema sa puso (tulad ng dating atake sa puso, baradong daluyan ng dugo), atay (cirrhosis, fatty liver, hepatitis o pamamaga ng atay) o bato (chronic kidney disease, nephritis, atbp)
  • Umiinom ng iba pang gamot para sa kondisyong medikal

Ang pagkakaroon ng alin man sa mga kondisyong nakalista sa itaas ay sapat ng dahilan upang kumonsulta muna sa manggagamot bago uminom ng NSAIDs. Hindi naman bawal gumamit ng NSAIDs kapag may mga kondisyong nakalista sa itaas subalit mas mainam na binabantayan kayo ng duktor dahil may mataas na pagkakataon na magka side effects

Tulad ng iba pang gamot, maaaring magkaroon ng side effects habang gumagamit ng mga NSAIDs. Mas madalas ito mangyari kapag gumagamit ng mataas na dose ng mga gamot, matagal ng gumagamit ng mga NSAIDs, kapag ang edad ay higit 60 taon o di kaya’y kung mahina ang lagay ng iyong kalusugam (poor general health). Ito’y mas madalas ding mangyari kapag gumagamit ng mga prescription NSAIDs kung ikukumpara sa mga over-the-counter NSAIDs.

Ang mga posibleng side effect ng NSAIDs ay ang:

  • Kabag (indigestion) – pananakit ng tiyan o pagtatae
  • Ulcer – pagkagasgas, pagdurugo (bleeding) o pagkabutas (perforation) ng sikmura o alin mang bahagi ng bituka
  • Pananakit ng ulo (headaches)
  • Allergy o drug hypersensitivity 
  • Paghihirap ng puso (heart failure), atake sa puso (heart attack) o atake sa utak (stroke)
  • Altapresyon o high blood (hypertension)
  • Problema sa bato (kidney disease)

Kaya, kung ang pag inom ng NSAIDs ay gagawin ng higit sa tatlong (3) magkakasunod na araw o ‘di kaya’y higit sa labing-apat (14) na araw sa loob ng isang buwan, mas mabuting may patnubay ng duktor upang mabigyan ng abiso sa tamang pag gamit ng gamot at mabantayan ang pagkakaroon ng side effects.

Para mabawasan ang ilang side effects na dulot ng NSAIDs, ito’y dapat inumin na may kasama o agad matapos kumain, may kasabay na isang basong tubig at naaayon sa instruksyon (instructions) na bigay ng iyong duktor. Maaari ring magreseta ang iyong duktor ng gamot na makababawas ng posibilidad ng side effects tulad ng gamot laban sa ulcer o kabag. 

May mga NSAIDs na pwedeng inumin ng isang beses lang araw-araw at may iba naman na 2 o 3 beses sa isang  araw. Mahalagang makinig sa abiso ng duktor sa tamang oras ng pag inom ng mga gamot. Kung umiinom din ikaw ng iba pang gamot para sa ibang karamdaman, mas mabuting itanong sa duktor ang tamang oras o schedule ng pag-inom ng lahat ng mga gamot.

References and Translated from:

NHS Choices website (www.nhs.uk/conditions/anti-inflammatories-non-steroidal/Pages/Introduction.aspx)

Arthritis Research UK website (www.arthritisresearchuk.org/arthritis-information/drugs/NSAIDs)

Ano ang Rheumatoid Arthritis?

Ang RHEUMATOID ARTHRITIS ay isang uri ng chronic or matagalang arthritis kung saan ang mga panlaban ng katawan sa mikrobyo at impeksyon ay linalabanan ang ibang pang bahagi ng katawan na nakatuon sa mga kasu-kasuhan. At di tulad ng ibang rayuma at arthritis kung saan mabagal ang mga pagbabago, kapag pinabayaan, ang rheumatoid arthritis ay magdudulot ng mabilisang pagkasira ng mga kasu-kasuhan na maaaring maging sanhi ng maagang pagkakabalda. Liban sa kasu-kasuhan, maaari ring maapektuhan ang iba pang bahagi ng katawan tulad ng balat, daluyan ng dugo (blood vessels), baga at puso.

Continue reading

Hanggang Kailan Iinom ang Gamot Para sa Gout?

Ang tamang pag inom ng gamot para sa gout ay malaki ang maitutulong upang maiwasan ang pabalik-balik na pag-atake ng arthritis at ang pagkakaroon ng mga komplikasyon tulad ng tophi at kidney stones. Sa mga pasyenteng meron na ng mga nabanggit na komplikasyon, kinakailangan pa rin ang tamang gamutan dahil may posibilidad na mapaliit o matunaw ang mga ito. Para sa naunang post tungkol sa mga uri ng gamot na ginagamit sa gout, maaaring magtungo rito.

Imahe mula sa mirror.co.uk

Continue reading

PRA Statement on UA Block Being Sold in the Country

The Philippine Rheumatology Association warns the public against the use of UA Block, an unregistered herbal supplement for arthritis. The Philippine Food and Drug Administration (Ph FDA), through advisory no. 2015-035, has declared this drug to be potentially dangerous to health. Rheumatologists have observed serious medical complications which may be associated with this product among some patients.

UA Block

Selling of this product is in direct violation of the Food and Drug Administration Act on 2009 (Republic Act No. 9711). To ensure public safety, we call on everyone to remain vigilant and report establishments selling these products to report@fda.gov.ph or (02) 807-8275.

Link to Philippine FDA Advisory No 2015-035 here.

Kailan dapat simulan ang pag-inom ng Allopurinol o Febuxostat?

Maaaring madiskubre na mataas ang uric acid habang nagpapa eksamin ng dugo bilang bahagi ng executive check up o annual physical exam. Ito ay maaari ring nakita lamang ng magpasuri ng dugo para sa iba pang karamdaman. Subalit hindi sa lahat ng pagkakataon ay sinisimulan ng urate lowering therapies (tulad ng allopurinol at febuxostat) ang mga pasyenteng may mataas na uric acid.

blood_1880969c
Imahe mula sa huffingtonpost.co.uk

Sa mga pasyenteng may gout, sinisimulan ang urate lowering therapies kapag ang mga non-pharmacologic interventions tulad ng pagbabago sa pamumuhay (lifestyle changes), pag-abiso sa tamang pagkain (dietary advise) at pagpapapayat ay di nagagawang PABABAIN at PANATILIIN ang serum uric acid sa lebel na <6mg/dl (360 umol/l). Mas madalas, hindi ito nakakamit sa pamamagitan ng non-pharmacologic interventions kaya maraming duktor ay diretsong nagsisimula na lamang ng urate lowering therapies. Ang mga sumusunod ay karagdagan dahilan para simulan ang urate lowering therapies:

Continue reading

Ano ang mga BAWAL na pagkain sa pasyenteng may GOUT?

Ang uric acid ay ginagawa ng ating katawan mula sa purines na laman ng maraming pagkain. Ang mataas na uric acid ang sanhi ng pagkakaroon ng gout.

High-Purine-Foods
Imahe mula sa howrid.com

Dati-rati ay maraming pagkaing pinagbabawal kung ikaw ay may gout dahil sa paniniwalang kapag marami kang kinakain na mataas sa purines ay lalong tataas ang uric acid sa katawan. Subali’t nagbago na ito dahil sa iba’t ibang pag-aaral na lumabas kamakailan lang. Mayroong pagkakaiba sa abiso sa pagkain na ibinibigay sa pasyenteng may gout na bago pa lang nagsisimula ng gamutan kung ikukumpara sa pasyenteng kontrolado na ang uric acid dahil sa tamang gamutan.

Continue reading

Bakit paulit ulit ang pagtest ng uric acid sa pasyenteng may GOUT?

Ang labis na uric acid sa katawan ang sanhi ng pabalik balik na arthritis, tophi at kidney stones na nararanasan ng pasyenteng may gout. Ang pagsusuri sa uric acid sa dugo ay isa sa mga paraan upang makumpirma kung meron kang gout. Pero maliban sa diagnosis ay sinusukat kada bisita sa duktor ang lebel ng uric acid sa dugo.

Matapos masiguro na ang arthritis mo ay dahil sa gout, nagbibigay ang duktor ng gamot upang bumaba ang uric acid sa katawan – ang tinatawag na urate lowering therapies. (Upang malaman ang iba’t ibang gamot sa gout, maaaring magtungo rito) Ang mababang lebel ng uric acid sa katawan ay tutulong na maiwasan ang pag-atake ng arthritis ng gout, maiwasan ang paglabas ng mga komlipkasyon at, kung sakaling meron na, ay maaari nitong mapaliit o mapakonti ang tophi at kidney stones.

Continue reading

Anu-ano ang mga gamot sa GOUT?

Ang GOUT (piyo) ay kondisyong dulot ng labis na uric acid sa katawan na nagiging sanhi ng pabalik-balik na atake ng arthritis, tophi at kidney stones. (Maaari mong mabasa ang naunang artikulo tungkol sa gout dito) Ang tamang pagbibigay ng mga gamot ay magdudulot ng pagkawala ng arthritis at may posibilidad na mapaliit o mabawasan ang tophi at kidney stones.

Mayroong tatlong uri ng gamot para sa gout:
image

Continue reading

Ano ang GOUT?

image

Ang GOUT o piyo ay isang uri ng arthritis na dulot ng labis na uric acid sa katawan. Ang sobrang uric acid ay namumuo sa kasu kasuhan at kalamnan at siyang nagiging sanhi ng mga sintomas at mga abnormalidad na nakikita sa mga pagsusuri. Ang kadalasang nagkakaroon ng gout ay mga lalaki (edad 25 pataas) at mga babaeng hindi na nagreregla.

Continue reading